SEU presenteert lijst bedreigd erfgoed; geeft pluim aan erfgoedbeschermers

Havenmeesterswoning1Urk, 11 september 2014 – Ter gelegenheid van Open Monumentendag publiceert Stichting Erfgoed Urk deze week opnieuw een lijst van Urks bedreigd erfgoed. De stichting geeft dit jaar Bakkerij Brouwer, het Oude Kerkhof en de historische eilandmarkering de hoogste prioriteit. “We zien positieve ontwikkelingen maar moeten alert blijven om de weinig overgebleven authentieke plekken van de slopershamer te redden”, aldus de ‘erfgoedwaakhond’.

De stichting geeft dit jaar een pluim aan de initiatiefnemers voor het behoud van Werf Metz en Zeilmakerij Snijder alsook het team achter de plaatsing van een monument op het graf van de ‘Urker schedels’.

Op nr 1 van de lijst van de bedreigt erfgoedlijst staat dit jaar Bakkerij Brouwer, in de Prins Hendrikstraat. “De bakkerij verkeert in vervallen staat en gaat steeds verder achteruit. Mooie plannen die vorig jaar werden gepresenteerd zijn nog niet uitgevoerd”, aldus de stichting.

Stichting Erfgoed Urk geeft dit jaar een pluim aan gemeente Urk voor het beschermen van Werf Metz. “Het is een goede beslissing geweest om de ruim 160 jaar oude werf te behouden. De vraag is echter hoe het terrein precies wordt ingericht. Het is belangrijk dat de geschiedenis van het Zeemagazijn, dat ooit op deze plek stond, wordt herdacht. Erfgoed Urk opperde al eerder dat een combinatie van werf, winkeltjes en horeca de buurt een nieuwe impuls kan geven.

De stichting geeft ook een pluim aan de initiatiefnemers van de restauratie van voormalige zeilmakerij Snijder. “De ombouw tot woonhuis, met behoud van constructie, muren en authentieke uitstraling is een knap stukje werk”, aldus SEU.

Volgens Erfgoed Urk dreigt Urks beschermde dorpsgezicht voorgoed te worden aangetast, zowel door Windpark Noordoostpolder als plannen die unieke plekjes en gebouwen van de kaart willen te vegen. De stichting publiceert jaarlijks een lijst om burgers en gemeente een houvast te geven om Urks erfgoed beter te bewaken.

 

Op nummer 2 staat opnieuw Het Oude Kerkhof. De begraafplek bij Kerkje aan de Zee verdient een monumentenstatus, meent Erfgoed Urk: “Urkers beseffen vaak niet hoe bijzonder Urks oudste dodenakker is. De vervanging van unieke grafmonumenten door ‘glimmende’ marmerplaten is een aanfluiting.” Een beschermde status zal resulteren in voldoende fondsen voor renovatie, meent de stichting.

Een positieve ontwikkeling is dat op het graf van de “Urker Schedels” dankzij steun van de gemeente Urk en steenhouwerij Eijgelaar uit Kampen een prachtig monument is geplaatst, in de stijl van de 19e eeuw. Informatieborden werden ontworpen en gedrukt door GBU.  “Met dit graf heeft Urk er een waardig monument bij gekregen, dat de aandacht vestigt op een vergeten fase in het wetenschappelijk onderzoek naar de Urker eilandbevolking”, aldus SEU.

Op nr 3 van de lijst staat de historische eilandmarkering of paalscherm om het lage land van het eiland Urk. “Hoewel een deel van het paalscherm een verfbeurt heeft gehad, zijn grote delen die nog in redelijke staat zijn nog steeds niet aangepakt. De slechtste stukken (langs de Noord) moeten worden gerestaureerd”, aldus de stichting.

Ook De Vormt dient als alleroudste gedocumenteerde stukje Urk bescherming, aldus de organisatie: “De pleistocene resten die nabij Urk onder water liggen dienen te worden onderzocht en samen met de zwerfstenen in het Van der Lijn Geologisch Reservaat te worden beschermd”.

Op de lijst staan naast het palenscherm en daken met makelaren tevens visserswoningen, ‘stadse woningen’, zeilmakerijen en boerderijen in het Oude Dorp. Volgens Erfgoed Urk  telde Urk tot laat in de vorige eeuw vele visserswoningen. “Sloop en verbouwingen hebben hun verwoestende werk gedaan. Bij verbouw vindt men vaak een groenhouten geveltje voldoende maar heeft dit weinig met bescherming van Urks erfgoed te maken”, aldus de kritische organisatie.

Erfgoed Urk concludeert dat Urks ‘stadse’ woningen voor het nageslacht behouden dienen te worden. Behalve het Oude Raadhuis en het kantoor van Makelaar Hoekstra behoren hier ook de havenmeesterwoning en de voormalige huizen van dokter Bregman en oliehandelaar Klaas de Boer toe. De laatsten zijn beïnvloedt door de de ‘Amsterdamse School’ stijl.

Volgens de stichting is het nog niet te laat om de weinige overgebleven boerderijen van Urk van de slopershamer te redden. Tevens pleit de stichting voor een verantwoorde restauratie en een passende herbestemming van de twee historische zeilmakerijen.

De beroemde Urker winkeltjes worden ook door Erfgoed Urk  genoemd. Volgens de stichting dient de gemeente een stimuleringsbeleid te voeren voor ‘kleine winkeliers’ die een historische of culturele uitstraling nastreven. Winkels en horecagelegenheden die ‘uit hun jas groeien’ dienen zich elders te vestigen. “Het is voor de identiteit en de herkenbaarheid van Urk essentieel dat binnen het oude dorp bouwkundig zo min mogelijk aan schaalvergroting wordt gedaan. Ook is het van belang is dat er in de nabijheid van de kern zoveel mogelijk parkeerruimte wordt gerealiseerd zodat het oude dorp niet overspoeld wordt door ‘de heilige koe’”, aldus de organisatie.

Erfgoed Urk werd in juli 2009 opgericht opgericht om als ‘onafhankelijke watchdog’ het Urker erfgoed te beschermen. De stichting wordt gesteund door tien organisaties die zich inzetten voor de Urker cultuur.

 

De volledige lijst:

  1. Bakkerij Brouwer
  2. Oude Kerkhof
  3. Historische Eilandkustmarkering
  4. De Vormt
  5. ‘Stadse’ woningen
  6. Visserswoningen
  7. Boerderijen
  8. Economie in het Oude Dorp
  9. Zeilmakerijen
  10. Daken met makelaren
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Advertenties
%d bloggers liken dit: